piątek, 27 maja 2011

przychodzi komputer do psychologa

ResearchBlogging.orgPodczas, gdy niektórzy psychologowie próbują wiązać schizofrenię z występującym w rozwijającym się dziecięcym umyśle rozszczepieniu obiektu matki na matkę dobrą (nagradzającą) i złą (frustrującą), inni badacze próbują odtworzyć w laboratorium nieprawidłowości w funkcjonowaniu mózgu mogące stać za tym zaburzeniem. Jedni robią to hodując maleńką schizofrenię na szalce Petriego (tymi zajmiemy się innym razem), inni tworzą komputerowe modele mające za zadanie odzwierciedlać pewne aspekty funkcjonowania ludzkiego umysłu. 

Obowiązkowy obrazek z HALem, komputerem dotkniętym
zaburzeniami paranoidalnymi.
Badacze z University of Texas i Yale University użyli komputerowego modelu sieci neuronalnej (zwanego DISCERN) a następnie zaburzyli jej działanie, uzyskując efekt zbliżone do zaburzeń występujących w schizofrenii.

Sieć DISCERN posiada zdolność przyswajania podstaw języka naturalnego. W ramach badania, pozwolono jej przyswoić pewną ilość wymyślonych historii - autobiograficznych i opowieści z wątkami kryminalnymi, dając jej "umysłowi" dawkę materiału do poznawczego przetwarzania. Sieć uczyła się znaczenia poszczególnych opowieści, ich zabarwienia emocjonalnego (co odpowiada funkcjonowaniu ludzkiej pamięci, lepiej zapamiętującej informacje nacechowane emocjonalnie) i powiązań pomiędzy nimi, w sposób przypuszczalnie odzwierciedlający językowe mechanizmy naszego mózgu - nie poprzez izolowanie poszczególnych językowych klocków, a właśnie sieć powiązań między nimi.

W ramach porównania, przeanalizowano wyniki testów polegających na odpamiętywaniu wcześniej przyswojonych informacji przez pacjentów dotkniętych schizofrenią. Algorytm funkcjonowania DISCERN zaburzano na osiem różnych sposobów, odpowiadających współczesnym sposobom rozumienia mechanizmów lezących u podłoża zaburzeń występujących w schizofrenii. Wyniki testów na sieci neuronalnej porówano z wynikami prawdziwych pacjentów i grupą kontrolną.

Marvin, the Paranoid Android. Depresja.
Najskuteczniejszy, czyli w tym wypadku generujący zaburzenia najbardziej zbliżone do rzeczywistych, okazał się model oparty na koncepcji hyperlearning hypothesis, wskazujący na nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu dopaminergicznego, skutkujące zaburzeniami w przyswajaniu informacji. Neuroprzekaźnik dopamina pełni w procesach poznawczych funkcję oznaczania istotności przetwarzanych informacji - dysregulacja mechanizmów odpowiadających za jej wydzielanie powoduje, iż chorzy tracą zdolność do prawidłowej oceny znaczenia informacji. Skutkiem czego, gubią się w ilości powiązań pomiędzy niejednokrotnie nieistotnymi informacjami, jak również błędnie łączą ze sobą niektóre fakty. Przypuszczalnie, *funkcjonowanie układu dopaminergicznego ma znaczenie w wypadku osób szczególnie twórczych, znajdujących nowe, zaskakujące połączenia, którego uchodzą uwadze osób mniej twórczych.

W wyniku działania eksperymentatorów sieć przetwarzała zatem informacje w znacznie szybszym tempie, dodatkowo utraciwszy zdolność do pomijania informacji nieistotnych. W rezultacie, DISCERN zaczęła konfabulować i wikłać samą siebie w urojonych opowieściach łączących watki z innych historii. Zdarzało jej się również mieszać podmioty, wskazując na niewłaściwych sprawców danych wydarzeń - w którymś momencie wyraziła nawet przypuszczenie, iż mogła odpowiadać za zamach bombowy. Przejawiała także zaburzenia odpowiadające tzw. wykolejeniu, obserwowanemu u pacjentów ze schizofrenią - udzielając odpowiedzi na pytania przeskakiwała z tematu na temat, czasem zupełnie nieistotny z punktu widzenia pytania.

Trzeba oczywiście pamiętać, iż ten - ewentualny - kierunek badań nad zaburzeniami psychicznymi być może za jakiś czas zacznie dopiero raczkować. Wciąż nie wiemy wiele o faktycznym sposobie funkcjonowania ludzkiego umysłu a tworzone przez nas modele są znacznie uproszczone. Tym niemniej, podejście wydaje się być bardzo świeżym i śmiałym (co najważniejsze, dobrze ugruntowanym w teorii) pomysłem a prezentowane podobieństwa wydają się być przekonujące.

cynk znaleziony na Neuroskeptic

grafika:
© 2004 Buena Vista Pictures, za WikiCommons

Źródło:
Hoffman RE, Grasemann U, Gueorguieva R, Quinlan D, Lane D, & Miikkulainen R (2011). Using computational patients to evaluate illness mechanisms in schizophrenia. Biological psychiatry, 69 (10), 997-1005 PMID: 21397213

poniedziałek, 9 maja 2011

wiedzieć, gdzie kuksać

Mam przyjemność zaprosić Czytelników przebywających w Poznaniu w dniu 13 maja 2011 na wystąpienie w ramach konferencji "Wpływ społeczny – mechanizmy, obszary, metody badania", organizowanej przez Koło Naukowe Psychologii Polityki poznańskiego UAM (program). Treść mojego wystąpienia najlepiej przedstawi plakat, zaprezentowany niedawno na konferencji Wokół Wpływu Społecznego w Krakowie.  
Libertariański paternalizm, najprościej definiowany jako kuksańce jest fascynującym sposobem na skłanianie ludzi do społecznie pożądanych zachowań. Liczne, płynące z całego świata, przykłady sprytnego zastosowania klasycznej wiedzy psychologicznej w nowatorski sposób pokazują, że można znaleźć rozsądny kompromis pomiędzy skutecznością wpływu a wolnością wyboru.
Przede wszystkim zaś, mam ochotę podzielić się radością z konferencyjnych debiutów (wciąż przede mną referat empiryczny), jak również wytłumaczyć z nieuniknionego zastoju na blogu. Nie odpinajcie RSS-ów!

niedziela, 24 kwietnia 2011

patologie Stumilowego Lasu

ResearchBlogging.orgNaukowa ciekawość rzadko napotyka na ograniczenia. Badacze w swych poszukiwaniach nie zważają na świętości, niejednokrotnie kwestionując wszystko co do tej pory wiedzieliśmy, burząc światopoglądy, ze swadą przekraczając granice sacrum i profanum. Tym razem, na ich celowniku znalazło się nasze dzieciństwo. Francuscy badacze postanowili przyjrzeć się bohaterom kultowej dziecięcej opowieści A. Milne, Kubusiowi Puchatkowi, by poszukać potencjalnych zaburzeń u mieszkańców Stumilowego Lasu, Krzysia Rudzika* i jego zwierzęcych przyjaciół. Z pozoru miejsce beztroskich zabaw, rozbrzmiewające dziecięcym śmiechem i radością, Stumilowy Las nie jest jednak tak błogim, jak mogłoby się początkowo wydawać. Zamieszkują go Osoby z Poważnymi Problemami.

Źródło zaburzeń u Kubusia Puchatka?
Badacze, patrząc z perspektywy neurorozwojowej, poddali drobiazgowej analizie prace A. Milne, odkrywając smutniejszą stronę owego błogiego świata Misia o Bardzo Małym Rozumku, do którego z radością zaglądaliśmy, pewnie nie tylko w dzieciństwie.

Jako pierwszemu, przyjrzeli się tytułowemu bohaterowi opowieści, Kubusiowi Puchatkowi (Czy też Fredzi Phi-Phi). Nieszczęsny niedźwiadek jest dotknięty wieloma zaburzeniami. Najbardziej rzucającym się w oczy jest nadpobudliwość psychoruchowa z deficytem uwagi (ADHD). Badacze wspominają, iż długo dyskutowali, czy właśnie nadaktywnością tłumaczyć należy jego grubymi nićmi szyte próby zdobycia miodu poprzez podawanie się za chmurę deszczową. Zdecydowali się jednak przypisać to zachowanie zaburzeniom funkcji poznawczych, połączonym z obsesyjną fiksacją na punkcie miodu. To drugie wiąże się oczywiście z poważną otyłością. Obsesyjne jedzenie i liczenie wskazują na możliwość występowania u Puchatka zaburzeń obsesyjno-komplusywnych. Opis Kubusia jako Misia o Bardzo Małym Rozumku każe wysnuwać przypuszczenia o potencjalnej mikrocefalii, pozostaje to jednak niezweryfikowane wobec braku istniejących norm rozwojowych dla niedźwiadków. Źródło możliwego opóźnienia rozwojowego Kubusia można jednak odnaleźć na kartach książki i pozwala wnioskować o istnieniu zespołu misia potrząsanego:
Przedstawiam wam Misia Puchatka, który właśnie w tej chwili schodzi po schodach. Tuk-tuk, tuk-tuk, zsuwa się Puchatek na grzbiecie, do góry nogami, w tyle za Krzysiem, który go ciągnie za przednią łapkę. Odkąd Puchatek siebie pamięta, jest to jedyny sposób schodzenia ze schodów, choć Miś czuje czasami, że mógłby to robić zupełnie inaczej, gdyby udało mu się przestać tuktać choćby na jedną chwilę i dobrze się nad tym zastanowić. A potem znów mu się zdaje, że chyba nie ma na to innego sposobu.
Zasadne wydaje się podanie Puchatkowi leków opartych na metylofenidacie, takich np., jak ritalin. W wypadku Prosiaczka, małego, nieśmiałego i zalęknionego, wnioskować można o zespole lęku uogólnionego, zaburzeniu polegającym na uporczywym odczuwaniu nieuzasadnionego lęku przed potencjalnym nieszczęściem. Gdyby jego przypadek został zdiagnozowany w dzieciństwie, możliwa byłaby szybka terapia lekami przeciwlękowymi lub przeciwdepresyjnymi, takimi jak paroksetyna. Moliwe, że uniknąłby traumy emocjonalnej z jaką wiązało się dla niego polowanie na słonia.
Oczywiście, miał z nim pójść Puchatek, bo to zawsze raźniej pójść we dwóch, ale przypuśćmy, że Słonie są Bardzo Groźne dla prosiaczków i dla misiów. Co wtedy? Czy nie byłoby lepiej udać, że ma ból głowy i że w żaden sposób nie może dziś pójść do Sześciu Sosen? Ale dajmy na to, że będzie piękna pogoda i żaden Słoń nie złapie się w Pułapkę, wtedy on, Prosiaczek, musiałby sterczeć całe rano w łóżku, niepotrzebnie tracąc czas. Co tu robić?
Zarówno Puchatek jak i Prosiaczek są narażeni na potencjalne zaburzenia samooceny, w wyniku utrzymywania kontaktów z osiołkiem Kłapouchym, dotkniętym chroniczną dystymią. Brak jest danych, by stwierdzić, czy jest to przykład (potencjalnie odziedziczonej) depresji endogennej spowodowanej zaburzeniami funkcjonowania układu nerwowego, czy też jego negatywizm, brak motywacji, poczucie bezsensu i nudy stanowią wynik jakiejś wczesnej traumy. Wyraźna jest u niego również poważna anhedonia, niezdolność do odczuwania przyjemności. W obrazie klinicznym należy również wskazać na traumatyczne doświadczenie utraty ogona i problemy mieszkaniowe.
I poszedł bardzo smutny przed siebie, aż zaszedł na brzeg strumienia, gdzie stał Kłapouchy i wpatrywał się w swoje odbicie w wodzie.
– Dzień dobry, Kłapouszku! – powiedział.
A Kłapouchy na to:
– Dzień dobry, mały Prosiaczku! Jeśli ten dzień godzi się nazwać dniem dobrym. O czym wątpię – dodał. – Ale mniejsza o to.
Można przypuszczać, iż farmakoterapia antydepresantami, być może połączona z psychoterapią mogłaby mieć bardzo pozytywne skutki w wypadku Kłapouchego. Kto wie, czy skonsumowanie kilku pędów dziurawca nie pomogłoby mu dostrzec nieco pozytywnych stron swoich przygód i pozwolić na czerpanie większej przyjemności np. ze zorganizowanych mu urodzin. Nie nastręcza większych trudności diagnoza przypadłości nękających Pana Sowę. Choć jest osobą wykształconą i bystrą, z trudnością skrywa jednak dysleksję, maskowaną uczeniem się na pamięć wymowy poszczególnych ciągów znaków. Można wyrazić ubolewanie, iż przypadłość ta nie została zdiagnozowana w młodszym wieku, co pozwoliłoby na udzielenie stosownej pomocy w postaci specjalnego nauczania
– Dobrze, więc i ja ci powiem, co napiszę. I wtedy przeczytasz.
I Sowa napisała... i to właśnie napisała:
Z PĄWIĄSZĄWANIEM URORURODZIURODZIN
Puchatek przypatrywał się temu z podziwem.
– Napisałam właśnie “Z powinszowaniem urodzin” – rzekła Sowa niedbale.
Badacze wskazują także na potencjalne problemy związane z Maleństwem, wychowywanym przez Kangurzycę, samotną matkę - wiele czasu spędza ono z Tygrysem. Tygrys, który stosunkowo niedawno zawitał do Stumilowego Lasu, znany jest z podejmowania wielu ryzykownych zachowań. Widoczna jest także jego skłonność do nierozważnego próbowania różnych substancji, bez świadomości konsekwencji, co wskazuje na ryzyko kontaktu ze środkami psychoaktywnymi. Obserwujemy w jego postepowaniu także społecznie nieakceptowane zachowania (wchodzenie na drzewo) i nierzadko stawianie Maleństwa w niebezpiecznych sytuacjach. Wyraźne widać u niego symptomy ADHD, ze wskazaniem na nadpobudliwość. Badacze rozważają terapię klonidyną, wskazują jednak na brak testów klinicznych na populacji tygrysów.

Trudno na razie mówić o symptomach chorobowych w wypadku Krzysia. Pewien niepokój budzi jednak brak nadzoru rodzicielskiego i fakt, iż większość czasu spędza on rozmawiając ze zwierzętami. Zasadne wydają się podejrzenia o potencjalnych trudnościach w nauce. Ilustracje do książek wskazują również zdaniem badaczy na możliwe symptomy dziecięcych zaburzeń tożsamości płciowej. Przypadek Królika wskazuje z kolei na jego wyolbrzymione poczucie własnej ważności (potencjalne narcystyczne zaburzenia osobowości?) i zniekształcone postrzeganie jego relacji z innymi.


* w polskiej wersji Krzyś, po prostu, w oryginalne Christopher Robin, imiennik prawdziwego syna autora (Ch. Robin Milne)


grafiki: oryginalne ilustracje autorstwa E. H. Sheparda

Źródło:
Milne AA. (1989). Kubuś Puchatek. Warszawa: Książka i Wiedza.
Milne AA. (1989). Chatka Puchatka. Warszawa: Książka i Wiedza.
Shea SE, Gordon K, Hawkins A, Kawchuk J, & Smith D (2000). Pathology in the Hundred Acre Wood: a neurodevelopmental perspective on A.A. Milne. CMAJ : Canadian Medical Association journal = journal de l'Association medicale canadienne, 163 (12), 1557-9 PMID: 11153486

czwartek, 21 kwietnia 2011

pacjent A.S.

ResearchBlogging.orgFrancuscy badacze z Tolouse University donieśli swego czasu na łamach poważnego naukowego czasopisma Psychiatry Research o prawdopodobnym zdiagnozowaniu przypadku kontrowersyjnego zaburzenia osobowości u niejakiego Anakina Skwalkera, znanego milionom ludzi na całym świecie jako Darth Vader, kultowy czarny charakter cyklu Gwiezdnych Wojen. Budzący grozę Mroczny Lord Sith, morderca Rycerzy Jedi, prawa ręka Imperatora Palpatine'a, ojciec Luke'a Skywalkera i księżniczki Lei Organy a także jeden z najlepszych pilotów w historii galaktyki cierpiał przypuszczalnie na zaburzenia osobowości typu borderline.

pacjent A.S.
Zaburzenie osobowości typu borderline (znane też jako osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline, zaburzenia z pogranicza i jeszcze inaczej) charakteryzuje się wahaniami nastroju i trudnościami w radzeniu sobie z emocjami, zwłaszcza częstymi napadami gniewu. Osoby dotknięte tym zaburzeniem mają często niestabilny obraz siebie, ich związki są zaś przepełnione lękiem przed odrzuceniem (a tym samym nie ustawaniem w wysiłkach w celu jego uniknięcia) i jednocześnie naznaczone są silnymi emocjami, ich życie obfituje też w potencjalnie niebezpieczne zachowania, prowadzące często do samouszkodzeń.

Badacze oparli się na kryteriach opisanych w podręczniku diagnostycznym DSM-IV przygotowanym przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (w Polsce większe znaczenie ma ogólnomedyczna Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10, nieco inaczej definiująca ww. zaburzenie). Zdaniem badaczy, Anakin Skywalker spełniał sześć z dziewięciu kryteriów diagnostycznych borderline, do diagnozy pogranicznego zaburzenia osobowości wymaganych jest zaś co najmniej pięć objawów utrzymujących się przez dłuższy czas.

Kryteria te obejmują:
  1. gorączkowe wysiłki uniknięcia rzeczywistego lub wyimaginowanego odrzucenia,
  2. niestabilne i intensywne związki interpersonalne, charakteryzujące się wahaniami pomiędzy ekstremami idealizacji i dewaluacji,
  3. zaburzenia tożsamości: wyraźnie i uporczywie niestabilny obraz samego siebie lub poczucia własnego ja,
  4. impulsywność w co najmniej dwóch sferach, które są potencjalnie autodestrukcyjne (np. wydawanie pieniędzy, seks, nadużywanie substancji, lekkomyślne prowadzenie pojazdów, kompulsywne jedzenie),
  5. nawracające zachowania, gesty lub groźby samobójcze albo działania o charakterze samookaleczającym,
  6. niestabilność emocjonalna spowodowana wyraźnymi wahaniami nastroju (np. poważnym epizodycznym głębokim obniżeniem nastroju, drażliwością lub lękiem trwającymi zazwyczaj kilka godzin, rzadko dłużej niż kilka dni),
  7. chroniczne uczucie pustki,
  8. niestosowny, intensywny gniew lub trudności z kontrolowaniem gniewu (np. częste okazywanie humorów, stały gniew, powtarzające się bójki),
  9. przelotne, związane ze stresem myśli paranoiczne lub poważne symptomy rozpadu osobowości.
Badacze wskazują na desperackie starania Anakina podejmowane w celu ocalenia życia jego żony, Padmé, przed spostrzeganym przez niego śmiertelnym zagrożeniem (kryterium 1). O ile można by spierać się, na ile zagrożenie to było realne (zwłaszcza po konsultacjach z mistrzem Yodą), o tyle Anakin deklarował, iż chce się stać potężnym po to, by móc chronić wszystkich, których kocha (ponieważ tak bardzo boi się ich utraty). Na myśl przychodzi także sytuacja na Mustafar, kiedy to Anakin, wbrew deklaracjom, iż wszystko, czego dokonał, zrobił dla niej, oskarża Padmé o nielojalność. Badacze wskazują także na bolesne doświadczenie utraty matki w dzieciństwie jako potencjalnie powiązane z problemem.

Relacje Anakina z innymi ludźmi.
Relacje Anakina. z innymi ludźmi z pewnością  nie należały do najbardziej harmonijnych (kryterium 2). Stosunki z mistrzami, i jego bezpośrednim mentorem, oscylowały pomiędzy uwielbieniem a całkowitym brakiem szacunku i nienawiścią. Znacznie wyraźniejsze wydają się jednak wahania w relacji Skywalkera z Padmé, od wielu lat idealizowaną przez niego, ostatecznie jednak nieomal telekinetycznie uduszoną.

Cała pierwsza (chronologicznie) filmowa trylogia jest opowieścią o Anakina Skywalkera próbach odnalezienia siebie, swojej ścieżki i jego zmagań z własną tożsamością (kryterium 3). Oto rycerz Jedi, strażnik pokoju walczący w krwawym konflikcie, niejednokrotnie przekraczający granice kodeksu, będący w zakazanym i ukrywanym przed światem związku małżeńskim z panią senator. Początkowy odrzucony przed zakon rycerzy Jedi (z racji wieku), bezprecedensowo utalentowany, określany mianem Wybrańca, które przewija się w wielu wizjach i wydarzeniach jego burzliwego życia. Jednocześnie, niemal na jednym oddechu, przeistacza się w Lorda Sithów, Dartha Vadera, narzędzie zniszczenia w rękach odwiecznych wrogów Zakonu Jedi - w jednej chwili zwraca się tym samym przeciwko swoim pobratymcom. Badacze widzą tutaj symptomy zaburzeń tożsamości.

Impulsywność i skłonność Anakina do ryzyka jest niemal legendarna (kryterium 4). Od najmłodszych lat uczestniczył w jednych z najniebezpieczniejszych zawodów sportowych galaktyki, wyścigach ścigaczy. Niejednokrotnie brawurowo podejmował, w oczach wielu niepotrzebne, ryzyko (na przykład wyskakując ze śmigacza w pogoni za łowcą nagród). Na polu bitwy działał pod wpływem impulsu. Naukowcy porównują także jego kontakty z ciemną stroną do zażywania narkotyków - wiąże się z przyjemnymi doznaniami, jednocześnie jest jednak destruktywne, o czym osoba zażywająca najczęściej doskonale wie.

Anakin Skywalker wpada w gniew.
Anakin niejednokrotnie całkowicie tracił nad sobą panowanie i popadał w niekontrolowany gniew, zwłaszcza spierając się ze swoim mistrzem, Obi-Wanem Kenobim (kryterium 8). Skrajnym przykładem jest sytuacja, kiedy po śmierci swojej matki wymordował całą wioskę Tuskenów lub gdy na pokładzie Niewidzialnej ręki dał się sprowokować i pozbawił głowy rozbrojonego hrabiego Dooku, mimo wyraźnych rozkazów, by schwytać go żywego. Nie można wreszcie zapomnieć o wydarzeniach, które rozegrały się w piekielnej scenerii Mustafar.

Wreszcie, badacze wskazują, iż Anakin co najmniej dwukrotnie przejawiał symptomy rozpadu osobowości i myśli paranoicznych, spowodowanych silnym stresem (kryterium 9). Określenie rozpadu osobowości, tzw. symptomów dysocjacyjnych, oznacza krótkotrwałe rozszczepienie w świadomości, poczucie utraty kontroli lub utraty tożsamości, pojawia się także u zdrowych osób w wyniku sytuacji będących skrajnie silnym obciążeniem. W wypadku Anakina, badacze wskazują na masakrę wioski Tuskenów, mord dokonany na młodzikach Jedi i urojenia prześladowcze związane z jego żoną i Obi-Wanem.

Anakin Skywalker był wyjątkowym człowiekiem o trudnym charakterze. Rozpoczynając szkolenie Jedi znalazł się w wyjątkowej sytuacji, stawiającej go przed wielkimi wymaganiami. Jednocześnie, sam stawiał swoim przełożonym wymagania, którym niejednokrotnie nie byli oni w stanie sprostać. Można by rzec, że jego zachowania były niejednokrotnie normalną reakcją na patologiczne sytuacje, w których się znalazł. Zdrową odpowiedzią na chore warunki. Wciąż nie zmienia to jednak faktu, że mogły doprowadzić do pojawienia się zaburzenia.

Badacze komentujący publikację wskazywali także, iż Anakin spełnia przynajmniej niektóre kryteria narcystycznego zaburzenia osobowości: przecenianie własnego znaczenia, własnej wielkości, rojenia o nieograniczonej władzy i potędze, arogancję i wyniosłość, przeświadczenie o swojej wyjątkowości (i wynikającym z tego niezrozumieniu przez zwykłych ludzi), poczucie zasługiwania na szczególne traktowanie, częstą zazdrość o innych (lub poczucie, iż to inni zazdroszczą nam), brak empatii i wykorzystywanie innych ludzi. Wystarczy jednak wziąć pod uwagę fakt, iż Anakin był wyjątkowy, co pociągało za sobą specyficzne traktowanie go przez otoczenie, by raz jeszcze zastanowić się nad słusznością takiego rozumowania.

Francuscy naukowcy próbują także wykazać, iż Anakin - poza kryteriami diagnostycznymi - wpasowuje się także w psychodynamiczny (wywodzący się z koncepcji Zygmunta Freuda) model powstawania zaburzeń tego typu; wskazują na nieobecność w jego życiu ojca, wczesne rozdzielenie z matką i stosowanie mechanizmów obronnych takich jak oddzielanie się od trudnej rzeczywistości życia niewolników, m.in. przez marzenia o potędze.

Zgodnie z wymogami diagnostycznymi, badacze zarysowali także rokowania pacjenta i ewentualny plan leczenia. Objąłby z pewnością długoterminową psychoterapię, która nie należy jednak do najłatwiejszych w wypadku tego zaburzenia, ze względu na chwiejność emocjonalną dotkniętych nią pacjentów i... wymagania, jakie stawia przed terapeutami. Terapia trwa w wielu wypadkach latami. Trudno również oczekiwać, by pacjent A.S. zgodził się, iż rzeczywiście potrzebuje terapii, biorąc pod uwagę potencjalną obecność rysu narcystycznego w jego osobowości. Można przypuszczać także, iż jego obowiązki wobec Republiki a później Galaktycznego Imperium, nie pozwoliłyby mu na regularne spotkania z terapeutą, niezbędne dla prawidłowego przebiegu terapii. Pomóc mogłyby pewnie także leki nasenne, dodają badacze.

Czy wszystkiemu winna jest matka?
Dlaczego poważni naukowcy mieliby zajmować się podobnymi rzeczami? Dlaczego nie, to fascynująca sprawa, poza tym - badacze przyznają się do bycia fanami Gwiezdnych Wojen. I choć ich artykuł brzmi dość zabawnie, autorzy publikacji wskazują jednak, iż diagnoza zaburzeń typu borderline u jednej z ulubionych postaci wśród młodzieży może nie być przypadkowa. Zaburzenia z pogranicza występują u nastolatków nieco częściej, niż w populacji dorosłych, obserwuje się także wśród nich tendencje do utożsamiania się z fikcyjnymi bohaterami, co pozwala przypuszczać, iż odnajdują w nich przynajmniej część siebie, co może potencjalnie dać nam lepszy ogląd na ich funkcjonowanie. Autorzy publikacji wykorzystywali również przykład Anakina Skywalkera do demonstrowania swoim studentom cech zaburzeń typu borderline.


Artykuł ukazał się pierwotnie, w nieco innej formie, na łamach Bastionu Polskich Fanów STAR WARS.

grafiki: © Lucasfilm, Ltd.


Źródło
Bui, E., Rodgers, R., Chabrol, H., Birmes, P., & Schmitt, L. (2011). Is Anakin Skywalker suffering from borderline personality disorder? Psychiatry Research, 185 (1-2), 299-299 DOI: 10.1016/j.psychres.2009.03.031